Vuosttaš geardde leat guolásteaddjit ieža beassan váikkuhit oktasaševttohusa mearraluossabivddu regulerema birra, dan bokte go leat leamaš mielde lávdegottis. Davvi-Romssa ja Finnmárkku guolástusregulerema bargolávdegoddi evttoha viiddidit bivdináiggiid.
Bargolávdegoddi, mas sihke Sámediggi ja Luondduhálddašandirektoráhtta ledje ovddastuvvon, diediha raporttas luoduluosas buori nálleovddideami, earret muhtun jogain. Earenoamážit badje-Deanus leat heajos bohtosat. Dasa lassin leat muhtun jogain luosat lassánan, muhto jogat leat goitge rašis dilis. Bargolávdegottis lei ovttamielalašvuohta gávdnat dakkár covdosa mas ain lea buorre nálleovddideapmi seammás go lea vejolaš olbmuide bivdit.
- Davvi-Romssas ja Finnmárkkus lea luossa earenoamáš dehálaš mearra- ja johkasámi servodagaid luondduvuodu oassin. Jus luossa jávká, dahje jus guolásteddjiide biddjojit nu garra njuolggadusat ahte ii leat šat vejolaš doalahit guolástusárbevieruid, de lea dat issoras vahát. Mun lea ilus go bargolávdegoddi nannosit cealká dárbbu buorebut rámmaeavttuide guolásteddjiide ovddasguvlui, dadjá Sámedikki ráddeaddi Liss-Ellen Ramstad.
- Luoduluosa nálli gáibida buriid luossanáliid Davvi-Romssa ja Finnmárkku jogain. Mearraluossabivddu reguleren Davvi-Romssas ja Finnmárkkus lea ovdal leamaš hástaleaddji. Danne lea hui movttiidahtti ahte mii dál leat šiehtadan guhkitáiggi mihttomeriid ja ovttasbargovugiid, dadjá Yngve Svarte, Luondduhálddašandirektoráhta ossodatdirektevra.
Davvi-Romssa ja Finnmárkku guolástusregulerema bargolávdegoddi ásahuvvui 2010:s, sihkkarastin dihte buori ovttasbarggu gaskal Luondduhálddašandirektoráhta ja Sámedikki ja váldit vuhtii guolásteddjiid ja riekteguddiid das mot luossaresurssaid buoremusat galgá hálddašit ja reguleret. Sihke johkaorganisašuvnnat, mearraluossabivdinorganisašuvnnat, fylkkamánnit, Finnmárkkuopmodat, Sámediggi ja Luondduhálddašandirektoráhtta leat leamaš mielde. Luondduhálddašandirektoráhtta lea jodihan ja doaibman cállingoddin.
Lávdegotti regulerenevttohus jahkái 2012 mielddisbuktá ahte gáidánuohttabivddu bivdináiggit viiddiduvvojit gávcci beaivái Davvi-Romssas, ja bivdinvahkku viiddiduvvo golmma beaivvis njealji beaivái áigodahkii geassemánu 15. b. rájes Finnmárkkus earret Oarje-Finnmárkku vuonain. Finnmárkku mohkkefierbmebivddu gustovaš mearrádusat bisuhuvvojit. Unnitlohku ovttain jienain hilggui evttohusa Finnmárkkuvuona bivdiáigemearrádus ektui. Go guoská johkabivdui de atná bargolávdegoddi vuoddun fylkkamánniid evttohusa bisuhit ávkkuheami dálá dásis eanaš cázádagain. Viidásit oaivvilda bargolávdegoddi ahte gielddusguovllut galget adnot bivdomuddema váldováikkuhangaskaoapmin Finnmárkku cázádagain, gos nu heive.
Ášši šaddá váddáseabbo go guoská Deanucázádahkii, danne go dat lea guhká leamaš váldosivva manne leat šaddan nu garrasit reguleret meara. Bargolávdegoddi deattuha ahte ovttaoaivilvuohta Suoma eiseválddiiguin oktasaš reguleremiid hárrái rádjeguovlluin lea dat buot stuorámus eaktu oažžut buori hálddašeami boahtteáigái.
Bargolávdegoddi maiddái ávžžuha kártet ja meroštallat hivvodaga vádjolus luosaid bivddu liigesállašis norgga territoriálacáziin, ja nannet barggu occodit sihkkareabbo goddonállemihtuid. Kolarctic, prošeakta mii galgá ilbmadit nállespesifihkka ávkkuhandieduid, ferte cuovvoluvvot ja jotkojuvvot.
Lávdegoddi oaivvilda maiddái ahte galga biddjot johtui prošeakta mii galgá kártet ja systematiseret báikkálaš máhtu ja vásáhusaid, mii laktaduvvo árbedihtui ja vejolaccat sáhttá geavahuvvot hálddašeamis.
Dasto evttoha lávdegoddi ahte jodánepmosit ásahuvvošii bargojoavku mas guolástusorganisašuvnnat leat mielde, mii viidáseabbo bargá áššiiguin regiovdnajuohkin, odda geanesárpomálle ja vejolašvuohta rievdadit odda ja dávggas regulerenhápmái.
Bargolávdegoddi oaivvilda ahte maiddái boahttevaš reguleremiid oktavuodas berre geavahit dakkár bargovugiid mat dán bargolávdegottis ledje.
Sámediggi ja Luondduhálddašandirektoráhtta galget cuovvolit bargolávdegotti evttohusa boahttevaš konsultašuvnnain boahtte jagi guolástusreguleremiid gulaskuddanevttohusa birra.
Sámediggi:
Ráddeaddi Liss-Ellen Ramstad, mob. 958 09 451, liss.ellen.ramstad@samediggi.no
Direktoratet for naturforvaltning:
Direktør for artsforvaltnings avdelingen Yngve Svarte tel. : 73 58 07 03, yngve.svarte@dirnat.no
Bargolávdegottilahttu, Direktoratet for naturforvaltning Stig Johansson tel.: 73 58 07 17, stig.johansson@dirnat.no
